گیاهان

خصوصیت انواع تیپ های ذرت

خصوصیت انواع تیپ های ذرت

ذرت در مناطقی که با هدف مصرف انسانی کشت می شود، به عنوان منبع اصلی کربوهیدرات ها به شمار می رود. به دلیل کمبود لایسین و تریپتوفان و زیاد بودن لوسین، مقدار پروتئین موجود در ذرت کم است. با کشف ژن او پاکو-۲ اسیدی تازه در توسعه ی ذرت دارای پروتئین کافی به وجود آمد. تلاش ها در راستای توسعه ی واریته های اوپاکو -۲ ذرت طی یک برنامه اصلاحی فشرده از سال ۱۹۶۶ آغاز گردید. کمپوزیت های او پاکو با اسامی شاکتی، راتان و پروتینا با هدف کشت تجاری ارائه گردیده اند که این کمپوزیت ها به دلیل عملکرد ضعیف دانه، دانه حاوی آندوسپرم نرم، مقاومت ضعيف بلال در مقابل پوسیدگی و وقوع آفات و بیماری ها در دانه های ذخیره شده در انبار از چندان محبوبیتی در نزد کشاورزان برخوردار نمی باشند، به منظور غلبه بر کمبودهای مذکوره کارهایی در راستای اصلاح اوپاکو -۲ و ایجاد آندوسپرم سخت آغاز گردید که یکی از پیشرفت های حاصله تبدیل آندوسپرم نرم به آندوسپرم سخت است. به منظور سخت کردن آندوسپرم، آزمایشات متعددی بر روی مواد تشکیل دهنده ی آندوسپرم اجرا گردید، شاکتی-۱ به عنوان اولین کمپوزيته ی حاوی آندوسپرم سخت با هدف کشت تجاری در سال ۱۹۹۷ ارائه گردید. بعد از مدتی هیبرید سه گانه ی شاکتیمان-۱ و هیبرید سینگل کراس شاکتیمان-۲ نیز طی سال های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ با هدف کشت تجاری در ایالات شمالی هندوستان توسعه یافت.

نشاسته موجود در ذرت

به نوعی کربوهیدرات ذخیره ای در گیاهان است که به صورت گرانول های ریزی در بذر، أوندها و ریشه های گیاهان ذخیره می شود. اگرچه بخش اعظمی از نشاسته بدون استفاده از گیاهان ساخته می شود ولی به منظور تولید تجاری نشاسته، از برخی گیاهان نیز استفاده می گردد که ذرت نیز جزو آنها بوده و بخش قابل توجهی از نشاسته ی تولیدی جهان از ذرت تهیه می شود. ۹۵٪ نشاسته ی تولیدی در ایالات متحده ی آمریکا از کشت ذرت حاصل می شود عملکرد نشاسته ی حاصل از آسیاب مرطوب براساس وزن خشک حدود ۶۶% است. نشاسته به فرم گرانوله و در دو تیپ آمیلوز و آمیلوپکتین ذخیره می گردد در ایالات متحده آمریکا به منظور بهبود کیفیت نشاسته و پخت نان های نرم، از نوعی ژنوتیپ جهش یافته ی ذرت تحت عنوان WXSU استفاده می شود. نشاسته های حاصل از ژنوتیپ های WXJU 141، DUWX 142 و WXSH143 نیز مناسب می باشند. اجرای تحقیقات با استفاده از موتانت های انتخابی باعث توسعه ی هیبریدها یا واریته های حاوی نشاسته ی بیشتر و با کیفیت بهتر می گردد هیبرید Histarch با هدف کشت تجاری در کشور هندوستان گسترش یافته است. در حال حاضر تحقیقات متعددی در زمینه ی توسعه ی هیبریدها و کمپوزیت های حاوی آمیلوز و آمیلوپکتین اجرا می گردد تا بتوان با استفاده از این تحقیقات میزان تولید نشاسته را افزایش داد.

ذرت پرروغن

با افزایش تقاضا برای روغن خوراکی، توسعه ی هیبریدها یا واریته هایی از ذرت با محتوای زیاد روغن ضرورت می یابد. جنین غنی از روغن و آندوسپرم غنی از نشاسته است. در صنایع از آندوسپرم جهت استخراج نشاسته استفاده می شود که طی فرآیند مذکور جنین نیز جدا می شود که از جنین نیز به منظور استخراج روغن استفاده می گردد. پس از استخراج روغن، بقایای حاصله را به دلیل دارا بودن ۲۰% پروتئین به عنوان غذای کودک یا غذای گاوها به کار می برند. در ایالات متحده ی آمریکا روغن ذرت به عنوان مهم ترین روغن در مصارف انسانی به شمار می رود. ذرت عادی حاوی 65% نشاسته و 4-3 % روغن است. حدود 98% از نشاسته و 75٪ از پروتئین در آندوسپرم می باشد. چنین حاوی 85% روغن است. با اجرای آسیاب مرطوب بذر می توان حدود 3٪ روغن، 55٪ نشاسته و 26٪ بقایا را به عنوان علوفه در تغدیه ی دام به دست آورد. معمولا بین میزان روغن و عملکرد ذرت ارتباط عکس وجود دارد. تلاشها در راستای حفظ تعادل بین پتانسیل عملکرد و میزان روغن با انتخاب ژنوتیپهای حاوی روغن مناسب ادامه دارد. از روغن ذرت در تهیه ی سالاد، مارگارین و آشپزی استفاده می شود. روغن ذرت به عنوان منبع غنی از اسیدهای چرب ضروری محسوب شده و میزان کلسترول موجود در آن کمتر است.

ذرت شیرین

ذرت شیرین در ایالات متحده ی آمریکا، اروپا و سایر کشورهای پیشرفته جهان است. حدود 20 از ذرت شیرین را به صورت منجمد و مابقی را به صورت کنسرو شده مصرف می کنند. در ایالات متحده آمریکا، ذرت شیرین از لحاظ تازگی مصرف در رتبه ی ششم قرار دارد. این تیپ از ذرت به دلیل وجود ژن های مؤثر در سنتز نشاسته (در آندوسپرم) با سایر تیپ ها تفاوت دارد. حداقل ۸ ژن بر روی سنتزکربوهیدرات در آندوسپرم تأثیر دارند که این ژنها به صورت ساده یا همراه با یکدیگر در واریته های ذرت شیرین یافت می شوند. بیشترین میزان فعالیت مربوط به ژن شرونکن -2 است که ژن مذکور بر روی کیفیت خوراکی (مزه) بافت تاثیر گذار می باشد. نوعی کمپوزيت ذرت شیرین تحت عنوان مادهوری با هدف کشت تجاری در کشور هندوستان به ویژه در ایالات مختلفی مثل آندراپرادش ارائه گردیده است. اخیرأ واریته ی دیگری از ذرت شیرین با نام پیریا با هدف کشت تجاری و دارا بودن بلال بزرگ حاوی عناصر غذایی کافی طی سال ۲۰۰۲ در هندوستان معرفی گردید.

ذرت بوداده

ذرت بوداده یکی از مواد مورد استفاده در تهیه اسنک ها به ویژه در مناطق شهری است و به دلیل حفاظت در مقابل جذب رطوبت از هوا به صورت تازه مصرف می شود. بسته بندی ذرت بوداده به دلیل وزن سبک و نرمی آن پرهزینه است. از بلغور و آرد ذرت بوداده می توان در تهیه ی برخی غذاهای سنتی استفاده کرد. ذرت بوداده تیپ ویژه ای از ذرت است که معمولا با هدف تهیه انواع اسنک ها کشت می شود. دانه های ذرت بوداده در اثر دریافت حرارت منبسط شده و به دانه های پف کرده ی بزرگی تبدیل می شوند که این خاصیت باعث تمایز ذرت بوداده از سایر تیپ های ذرت می گردد. اکثر دانه های ذرت بوداده در اثر حرارت پف می کنند ولی برخی دانه ها نیز وجود دارند که حالت پف شدگی در آن ها رخ نمی دهد، برخی از زارعین اصطلاح «ذرت بوداده» را در مورد گیاهان در حال رشد در مزرعه نیز به کار می برند. واریته ای از ذرت بوداده تحت عنوان آمبر با هدف کشت تجاری در هندوستان ارائه گردیده است.

بلالچه ی ذرت

بلالچه ی ذرت به بلال جوان در حال گلدهی اطلاق می شود که بین ۲ تا ۴ روز پس از ابریشم دهی بسته به توسعه ی گیاه و اندازه ی ساقه ی بلال برداشت می گردد. این تیپ از ذرت به عنوان محصول با ارزش زراعی در بازار به فروش می رسد که کشاورزان فقیر می توانند با وارد نمودن آن در سیستم کشت، وضعیت مالی خود را بهبود بخشند. بلالچه ی ذرت ظاهری زیبا داشته و خوشمزه بوده و در عین حال مغذی می باشد. بلالچه ی ذرت را می توان به تنهایی یا به صورت مخلوط با سایر سبزیجات مصرف نمود. ارزش غذایی بلالچه ی ذرت بالا بوده و قابل مقایسه با برخی از سبزیجات با ارزش مثل کلم گل، کلم پیچ، لوبیا فرانسوی، اسفناج، بادمجان، سیب زمینی و غیره می باشد. بلالچه ی ذرت غنی از فسفر ( 86mg/100g) است که مقدار فسفر در سایر سبزیجات کم بوده و حدود  21-57mg می باشد. بلالچه ی ذرت دارای کالری کم، فیبر زیاد و فاقد کلسترول است. بلالچه ی ذرت را می توان به صورت بلالچه های دارای غلاف با بلالچه های پوست کنده، محصولات کنسروی و ترشی به بازار ارائه نمود. بلالچه ی ذرت را می توان با تهیه محلولی از آب نمک (3٪)، قند (2٪) و اسید سیتریک (0.3% ) کنسرو کرد.

عملکرد بلالچه ی ذرت همراه با غلاف 7-7.5 t/ha و به صورت پوست کنده 1.5-2 t/ha است روز به روز بر محبوبیت مصرف بلالچه ی ذرت به عنوان سبزی در تهیه ی غذاهای گیاهی مختلف در کشورهای توسعه یافته افزوده می شود. در کشور هندوستان نیز مقدار مصرف بلالچه ی ذرت در هتل های مختلف در حال افزایش است که نتیجه ی آن افزایش سطح زیر کشت طی سالهای اخیر بوده است. تلاش ها در جهت توسعه ی کولتیوارهای مناسب با هدف تولید بلالچه ها آغاز گردیده است. واریته های VL 42، HIM 129 و هیبریدهای پراکاش، آمبر و مادهوری جهت تولید بلالچه ی ذرت مطلوب می باشند

کشت ذرت جهت تولید بلال سبز

مصرف بلال ذرت به صورت سبز در مناطق شهری و روستایی رایج گردیده است، کشاورزان با فروش بلال های سبز، سود مناسبی کسب نموده و علوفه ی سبز باقی مانده از کشت را در تغذیه گاوها استفاده می نمایند. کشت با هدف تولید بلال های سبز به شرط وجود آبیاری در طول سال امکان پذیر است. فقط واریته هایی که در آنها سرعت تبدیل کربوهیدرات به قند کند می باشد، برای کشت مناسب هستند. دانه باید به هنگام خورده شدن فاقد حالت چسبندگی باشد. بلال ها باید دارای غلاف سفتی باشند که وجود غلاف سفت باعث کمک به انبار داری طولانی مدت و جلوگیری از خسارت پرندگان می شوند از تمامی کولتیوارهای موجود می توان جهت تولید بلال سبز استفاده کرد.

کشت ذرت با هدف تهیه ی علوفه ی سبز

گیاه ذرت به عنوان منبع مناسبی برای تولید علوفه سبز و ماده ی خشک به ازای هر روز به شمار می رود. گیاه ذرت علاوه بر سرعت رشدی بالا، دارای عملکرد بیشتری بوده و مغذی است. از خصووصیات دیگر ذرت می توان به رشد مطلوب آن طی تابستان در صورت فراهمی آبیاری اشاره کرد. برخلاف سوگوم ،گیاه ذرت فاقد ماده ی سمی اسید هیدروسیانیک بوده و مصرف بخش های جوان گونه هیچ گونه مشکلی را در دام به وجود نمی آورد. با کشف ژن bm3 که نقش کاهش مقدار لیگنین و افزایش قابلیت هضم علوفه را برعهده دارد، امکان اجرای عملیات اصلاحی با هدف افزایش ارزش غذایی علوفه های حاصل از واریته ها و هیبریدهای مختلف فراهم گردیده است. مقدار لیگنین و ماده خشک شده در ذرت عادی بیشتر است در حالی که قابلیت هضم ماده ی خشک، مقدار پروتئین خام و لیگنین با افزایش رسیدگی در گیاهان تیب bm3 کاهش می یابد. کاهش مقدار لیگنین در اثر وجود ژن bm3 یا کاهش سنتز آن در مراحل اولیه ی رسیدگی باعث افزایش قابلیت هضم علوفه می گردد. واریته های پیشنهادی جهت تولید علوفه شامل African Tall و j 1006 است.

نتیجه گیری

ذرت از غلات مهمی است که نه تنها عملکرد آن بیشتر است بلکه در تغذیه ی انسان، حیوانات و تهیه ی بسیاری از محصولات صنعتی حائز اهمیت می باشد. به منظور افزایش پتانسیل تولید ذرت و تهیه ی محصولات مختلف از آن و همچنین تأمین مواد غذایی برای نسل های آینده، اجرای تحقیقات متعدد توسط پژوهشگران ضروری خواهد بود. هر کدام از تیپ های ذرت دارای خصوصیات ویژه ای هستند که با استفاده از روش های اصلاحی می توان خصوصیات مطلوب دیگری را به آنها اضافه کرد. همان گونه که در بالا نیز ذکر شد، از گیاه ذرت در موارد متعددی استفاده می شود.

برای مطالعه مقاله تکنولوژی تولید ذرت کلیک کنید.

 

ذرت بو داده

ذرت بو داده

 

استفاده از ذرت به عنوان غذا

با ایجاد تغییرات جزئی می توان غذاهای آمریکایی مختلفی از ذرت تهیه نمود. قسمتهای مختلف موجود در بذر ذرت را با اجرای آسیاب خشک و آسیاب مرطوب جدا نموده و آرد حاصل از آن را به عنوان مواد غذایی در تهیهی غذاهای متنوع مورد استفاده قرار می دهند.

امروزه میزان تقاضا برای مواد غذایی حاصل از ذرت در حال افزایش می باشد. در آمریکای لاتین، آفریقا و آسيا به مقدار زیادی از ذرت در تهیه ی غذاهای اصلی استفاده می شود.

ذرت شور

هندی های باستان کشف نمودند که با پخت ذرت در محلول های نمک می توان غذاهای  مختلفی را تهیه کرد که امروزه این غذاها با عنوان «غذاهای مکزیکی» شناخته می شود. امروزه میزان مصرف چنین غذاهایی در آمریکا افزایش یافته و غذاهای مکزیکی در رستوران های مختلف ارائه می گردد. انواع غذاهای مکزیکی عبارتند از:

  • تورتیلاس
  • انچیلاداس
  • بوریتوس
  • ناچوس
  • تاكوس
  • توستادوس
  • نیکستامالایز
  • تامالاس

در روش سنتی دانه های ذرت را به مدت ۱۵ دقیقه در آب جوشانیده و سپس آنها را به مدت یک شب در محلول  نمک ۱٪ قرار می دهند تا سبوس و بخشی از جنین و قسمتهای مطلوبی از بافت بذر جدا گردیده و نشاسته به صورت ژله ای ظاهر شود. به منظور تهیه ی بافت خمیری مطلوب و جلوگیری از چسبناکی آن، اجرای پخت صحیح حائز اهمیت است. محلول پخته شده که حاوی ۶٪ از بقایای جامد ذرت است آبکشی می شود (نجایوت). ذرت پخته شده (نیکستامال) را به منظور حذف سبوس و بقایای نمک شستشو داده و «ماسا» را به وجود می آورند. ماسا به حالت خمیری بوده و پس از مدتی آن را پخته وبه تورتیلا تبدیل می کنند. معمولا تورتیلا را به صورت روزانه تهیه نموده و چیپس های تورتیلایا توستادوس را از آن تهیه می کنند.

به منظور صرفه جویی در وقت مصرف کنندگان، آرد ماسا به صورت خشک شده در فروشگاه ها ارائه می گردد که باید مقداری آب به این آرد اضافه شود.

شیر ذرت نیز تیپ دیگری از غذاهای تهیه شده از ذرت است که ساکنان اولیه ی آمریکا علاقه ی زیادی نسبت به مصرف آن داشته اند. امروزه از محبوبیت مصرف شیر ذرت کاسته شده است. نحوه ی تهیه ی شیر ذرت بدین صورت است که ابتدا ذرت در محلول نمک پخته می شود و سپس به منظور حذف سبوس عمل شستشو انجام می گردد. نهایتا ذرت را در آب خالص جوشانده و با اضافه نمودن تمک آن را کنسرو می نمایند. شیر ذرت به عنوان سبزی مصرف میشود.

در تهیه غذاهای مکزیکی از ذرت های سفید استفاده می شود. بذور درشت را در تهیه ی شیر ذرت به کار برده میشود. به منظور تهیه ی مقدار بیشتری از ماسا و مطلوب بودن بافت ماسا، از ذرت های دارای آندوسپرم زیاد و دارای فشردگی ضعیف استفاده می نمایند.

متخصصان تغذیه در حال تلاش جهت افزایش اسیدهای آمینه ضروری در ذرت می باشند( اسیدهای آمینه لایسین و تریپتوفان به مقدار کمی تری در بذر ذرت وجود دارند). استفاده از ذرت غنی از لایسین به دلیل ایجاد بافت نامطلوب در آرد ماسا ناموفق بوده است. برخی از لاین های پیشرفته ی حاوی آندوسپرم سخت توسط مرکز تحقیقات CIMMYT در مکزیک ارائه شده اند که با با عنوان QPM یا ذرت دارای پروتئین مرغوب شناخته می شوند. ذرت های QPM حاوی لایسین و تریپتوفان بوده و از کیفیت مطلوب جهت استفاده در غذاهای مکزیکی برخوردار می باشند.

ذرت شیرین

در اوایل، مزرعه ی ذرت را به صورت نارس و به عنوان سبزی برداشت می کردند. سپس لاین هاي ذرت شیرین حاوی آندوسپرم قندی توسعه یافتند. یک ژن مغلوب هوموزیگوس باعث تجمع ميزان فينوگلیکوژن (نوعی پلی ساکارید گلوکز) تا ۲۵٪ در ذرت شیرین می شود. فیتوگليكوزن برخلاف نشاسته باعث ایجاد خاصیت کرمی در بافت ذرت شیرین می شود. ذرت شیرین با کیفیت مطلوب را می توان با برداشت به موقع (قبل از تبدیل کل قند به فيتو گلیکوژن که حدود ۲ روز به طول می انجامد) به دست آورد. معمولا اصلاحگران ذرت لاین های استاندارد ذرت شیرین (حاوی مقادیر زیادی از قند) را انتخاب نموده اند. طی سال ۱۹۷۰ انواعی از جهشها با هدف افزایش میزان قند بر روی لاین های ذرت شیرین اجرا گردید که دوره ی مطلوب برداشت در این تیپ ها از ۲ روز به ۵ روز افزایش یافت.

ذرت شیرین را به صورت تازه (بلافاصله پس از برداشت)، یخ زده یا به صورت کنسرو شده مصرف می نمایند.

ذرت بوداده

اکثر غذاهای جزئی (اسنک ها) اخيرا توسعه یافته اند ولی اسنک ذرت به عنوان اولین اسنک، از زمان های قدیم مصرف می شود. ذرت بوداده به مقدار زیادی در ایالات متحده تولید می شود و مصرف سالانه ی هر فرد حدود ۴۶ کوارت می باشد. کل تولید ذرت بوداده حدود 500mlbs  تخمین زده شده است. ذرت های بودادهای سنتی به صورت نمکدار، کره ای و کارامل تولید می گردید. طی سال های اخیر میزان مصرف ذرت بوداده به دلیل توسعه ی غذاهای مختلف به مقدار زیادی افزایش یافته است ذرت بوداده تیپ خاصی از ذرت دانه ای است که به دلیل دارا بودن خاصیت افزایش حجم انتخاب می شود.  انواع ذرت های بوداده  با رنگ های مختلف سبوس مورد کشت قرار می گیرند. ذرت بودادهی مطلوب دارای نسبت افزایش حجم 1 : 40 (میزان ذرت ترکیده به میزان ذرت تغییر نیافته) بوده و ۹۸% از بذور تولیدی دارای خاصیت افزایش حجم می باشند. خصوصیات انبساط( میزان ذرت ترکیده به میزان ذرت بدون تغییر) تحت تاثیر میزان رطوبت موجود در دانه و کیفیت غذایی آن تحت تاثیر میزان رطوبت موجود در دانه ی ترکیده قرار می گیرند. میزان مطلوب رطوبت در دانه های ذرت بوداده حدود ۱۴٪ است که اجرای بسته بندی مناسب حائز اهمیت بوده و باعث کاهش رطوبت دانه ها می شود.

ذرت به عنوان منبع مواد غذایی

با اجرای آسیاب خشک و مرطوب هر کدام از اجزای تشکیل دهنده ی دانه ی ذرت جدا گردیده و به عنوان مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند. آسیاب خشک و آسیاب مرطوب از صنایع مهم به شمار می روند که توسط تعداد معدودی از کارخانه ها اجرا می شوند.

 آسیاب خشک

دو روش مختلف در آسیاب خشک ذرت اجرا می شود که عبارتند از:

  1. جنین زدایی
  2. عدم جنین زدایی

در اجرای سیستم های قدیمی، عمل حذف جنین قبل از تقسيم ذرت به بلغور و آرد اجرا نمی گردید که نتیجه ی آن کاهش دوره ی ماندگاری محصولات و فاسد شدن زودهنگام محصولات است. امروزه کمتر از ۲۰٪ از آسیاب خشک ذرت به طریقه ی سنتی اجرا می شود. در اجرای سیستم های اولیه از سنگهای آسیاب جهت جداسازی اجزای مختلف بذور استفاده می گردید.

دستگاه جنین زدا در سال ۱۹۰۶ اختراع گردید و عمل جداسازی جنین در آسیاب خشک را تسهیل نمود.

برای مطالعه مقاله انواع مختلف ذرت کلیک کنید.

 

ذرت به عنوان منبع مواد غذایی

ذرت به عنوان منبع مواد غذایی

 

استفاده از ذرت به عنوان منبع مواد شیمیایی صنعتی

 الف – نشاسته

حدود از نشاسته تولیدی از آسیاب مرطوب در کشور آمریکا در تهیه ی محصولات صنعتی از قبیل چسب کاغذ و مواد ساختمانی، پوشش های کاغذی، آهار نساجی، بسته بندهای زغال و پلاسنیک های انعطاف پذیر مورد استفاده قرار می گیرد. بسته به نوع محصولات تولیدی، از هر دو فرم نشاسته ساده و تغییر یافته استفاده می شود. میزان استفاده از نشانه ی ذرت به دلیل جلوگیری از آلودگي محيطي، قیمت پایین آن نسبت به مواد سوختی و کاهش ذخایر سوختی روز به روز در حال افزایش است. پلاستیکهای تهیه شده از نشاسته، انواع چسب ها و غیره قابل تجزیه بوده و میزان خسارت آنها به محیط زیست در حد پایینی می باشد.

ب – مواد شیمیایی ویژه

با ایجاد تغییرات در نشاسته، می توان قندها را از طریق برخی فرآیندهای شیمیایی به مواد شیمیایی ویژه ای از قبیل اسیدهای ارگانیک، پلی اول ها، گلوکزیدها و استرس های گلوکز تبدیل نمود. طی سال های اخیر مشتقات زیادی از بلال های ذرت استخراج گردیده است.

برگرفته از کتاب تکنولوژی تولید ذرت
ترجمه : مهندس رضا صیامی
مرکز نشر سپهر

 

برای خرید بذر و  فروش بذر می توانید از این لینک استفاده کنید.
در صورت داشتن هر گونه پرسش و مشاوره در زمینه خرید بذر میتوانید با شماره 09358504040 تماس بگیرید.

مقاله های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *