گیاهان دارویی و ادویه ها

رزماری (اکلیل کوهی، اکلیل الجبل)

آشنایی با رزماری

آشنایی با رزماری

  • نام علمی: Rosmarinus officinalis L.
  • خانواده: Lamiaceae
  • نام انگلیسی: Rosemary

Rosmarinus نام لاتینی که از کلمه ros به معنی شبنم و marinus به معنی دریا گرفته شده است. این جنس دارای گونه های درختچه‌ای، برگ های باریک و معطر، و حلقه‌های گل دو لبه ای است. پراکنش آن در جنوب اروپا و شمال آفریقاست.

آشنایی با رزماری

رزماری

گیاه‌شناسی رزماری:

رزماری گیاهی درختچه ای، با شاخه های متعدد و چوبی است. برگ های آن بسیار باریک با سطح بالایی سبز و سطح زیرین خاکستری، گل ها به رنگ آبی روشن، که در دو موقع از سال یعنی ابتدا و انتهای فصل رویش ظاهر می‌شوند. در شرایط نیمه سرد، به مدت 1.5 تا 2 ماه در نیمه دوم اسفند، و اواخر تابستان به مدت 1.5 تا 2 ماه. بذرهای کوچک و سیاه رنگ، به مقدار زیاد در سال‌های چهارم به بعد در غلاف‌های حاصل از گل ها تشکیل می‌شوند.

آشنایی با رزماری

رزماری

ترکیبات شیمیایی:

بیشترین مواد مؤثر در هنگام گل دهی و از سرشاخه های جوان رزماری استحصال می‌شود. این اندام دارای اسانس، تانن، فلاونوئید (آپی جنین و دیوسمین)، اسید رزمارینیک رزماریسین و دی ترپن پیکروسالوین است. اسانس دارای بورنئول، کامفن، کامفور و سینئول است.

برای مطالعه مقاله چگونگی رشد رزماری می توانید از این لینک استفاده نمایید.

آشنایی با رزماری

رزماری

موارد مصرف و خواص درمانی:

گیاه رزماری ضدعفونی کننده و معرّق است. به عنوان مدرّ، مقوی معده و صفراآور نیز معرفی شده است. از نظر تولید عسل بسیار مهم است و در معظر کردن مواد غذایی، مانند پیتزا و خوراک مرغ و در فرآورده‌های زیبایی و ادکلن استفاده می‌شود. گاهی اکسیر جوانی نامیده می‌شود و تأثیر آن روی مردها بیشتر است.

آشنایی با رزماری

رزماری

عوامل محیطی:

گیاه رزماری غیربومی محسوب می‌شود. تحمل خوبی به کم‌آبی و کم و بیش به شوری دارد. رزماری به بسیاری از آفت‌ها و بیماری‌ها، و به تشعشع زیاد خورشید مقاوم است بنابراین در حاشیه سنگ فرش و آسفالت می‌توان این گیاه را به خوبی کشت کرد.

آشنایی با رزماری

رزماری

آشنایی با رزماری:

رزماری به آلودگی هوا تحمل خوبی نشان می‌دهد، ولی آب ایستادگی پای بوته را تحمل نمی‌کند. از نظر سازگاری مشابه اسطوخدوس بوده، اما تحمل به شوری آن بیشتر از اسطوخدوس است. رزماری در زیباسازی فضای سبط کاربرد دارد. این گیاه بسیار هرس‌پذیر است و به فرم‌های دلخواه توپیاری قابل شکل‌دهی است.

آشنایی با رزماری

رزمار

روش کاشت رزماری:

رزماری از راه بذر، قلمه و خوابانیدن هوایی قابل تکثیر است. قلمه‌های تهیه شده از ساقه‌های سال دوم، یا سوم (یا حتی قلمه‌های بسیار قطور)، در گلخانه سرد نگهداری و به راحتی ریشه‌دار می‌شوند. قلمه‌های تهیه شده از ساقه‌های سال دوم و سوم سریع‌تر ریشه‌دار شده و شروع به رشد می‌کنند

قلمه‌های قطور پس از ریشه‌دار شدن و شروع رشد، شاخه‌های گوناگونی تولید کرده و بسیار پرپشت می‌شوند. در روش تکثیر مستقیم رزماری، با کاشت قلمه ساقه در زمین اصلی درصد تلفات آنها به طور معمول زیادتر از کاشت قلمه در خزانه است.

آشنایی با رزماری

رزماری

برداشت محصول رزماری:

برداشت اندام هوایی رزماری از سال دوم یا سوم امکان‌پذیر است. چنانچه برداشت در سال چهارم یا پنجم صورت گیرد، به علت چوبی شدن ساقه‌ها از کیفیت محصول کاسته می‌شود. گل و برگ رزماری هر دو معطر بوده و مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برداشت آن در تابستان انجام شده و محصول در سایه خشک می‌شود. برای برداشت رزماری و اسطوخدوس در هر هکتار به 35 تا 40 کارگر نیاز است.

آشنایی با رزماری

رزماری

گونه‌های دیگر رزماری:

در سطح جهان، 2 گونه رزماری و واریته‌ها یا کولتیوارهای گوناگونی بری این گونه گزارش شده است که از نظر رنگ گل، ساقه، بنیه و تحمل شرایط محیطی متاوتند مانند کولیتوارهای Arp، blue، Roseus، Pinkie، Tuscan، Severnsea و واریته albiflorus. این گیاه بومی ایران نیست و در مناطق مدیترانه‌ای می‌روید. در بازار عطاری به جای رزماری یا اکلیل کوهی، “ناخنک” با نام علمی Astragalus hamosus ارائه می‌شود.

برگرفته از ” زراعت وتولید برخی گیاهان داروییو ادویه ای”

تالیف: دکتر سعید دوازده امامی و دکتر ناصر مجنون حسینی

برای خرید و مطالعه آموزش کاشت بذر رزماری کلیک کنید.

برای خرید بذر و فروش بذر می توانید از این لینک استفاده کنید.

در صورت داشتن هر گونه پرسش و مشاوره در زمینه خرید بذر میتوانید با شماره 09358504040 تماس بگیرید.

مقاله های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *