باغبانی

تکنولوژی تولید ذرت

تکنولوژی تولید ذرت

ذرت با نام علمی Zea mays L. به عنوان دومین غله ی مهم در سطح جهانی به شمار می رود. در کشور هندوستان از لحاظ سطح زیر کشت در رتبه ی پنجم، تولید در رتبه چهارم و عملکرد در رتبه ی سوم قرار می گیرد. طی سال های ۲۰۰۳-۱۹۵۰ مقدار تولید ذرت در کشور هندوستان از 3.9mt به 12.6mt افزایش یافته ولی عملکرد آن به مقدار ثابتی ( 1.7th) باقی مانده که در مقایسه با سایر کشورهای توسعه یافته، ضعیف تر است. حدود ۵۵% از کل دانه ی تولیدی ذرت در کشور هندوستان در مصارف غذایی، حدود ۱۴٪ در تغذیه ی دام، ۱۹٪ در تغذیه ی طیور، ۱۹٪ در صنعت نشاسته سازی و %۱۵ به عنوان بذر کاربرد دارد.
دانه ی ذرت از چندین ماده شیمیایی با ارزش تجاری تشکیل یافته است. دانه ی ذرت رسیده حاوی 75-70 % نشاسته، ۱۰-۸ %پروتئین و ۵-۴٪ روغن است. آندوسپرم و جنین به عنوان دو بخش اصلی تشکیل دهنده ی بذر ذرت به شمار می روند که به ترتیب حدود ۸۰٪ و ۱۰٪ از بذر رسیده را براساس وزن خشک تشکیل می دهند. آندوسپرم حاوی مقدار زیادی از نشاسته (تقریبا ۹۰٪) و جنین حاوی سطح بالایی از روغن (۳۰%) و پروتئین (۱۸%) می باشد. روغن، پروتئین و نشاسته دارای ارزش تجاری می باشند. بذور نارس حاوی مقدار نسبتا زیادی از قند و مقدار کمتری از نشاسته، پروتئین و روغن می باشند که طی مراحل توسعه ی بذر بر میزان آنها افزوده می شود. از آنجایی که ذرت شیرین را در مرحله ی شیری بلال استفاده می کنند، لذا میزان قند موجود در آن حائز اهمیت بوده و عامل اصلی تعیین کننده ی کیفیت می باشد. در این مقاله به جنبه های مدیریتی و تکنولوژی تولید ذرت پرداخته ایم.

شرکت های اولیه ی تولید کننده ی بذر در سال 2006-2005 بذرهایی را با عملکرد 60 q/ha ارائه نمودند که ارائه چنين بذوری حاکی از ایجاد تغییرات اساسی در میزان عملکرد و تولید ذرت است.

جنبه های مدیریتی تولید ذرت

خاک مناسب برای تولید ذرت

تیپ های مختلفی از خاک ها اعم از شنی، شن لومی و خاک های متوسط سیاه برای کشت ذرت مناسب می باشند. گیاه ذرت به منظور رشد مطلوب خود به خاک هایی با ظرفیت نگهداری بالای آب جهت تأمین نیاز آبی خود نیاز دارد بنابراین یکی از مهم ترین خصوصیات خاک جهت کشت ذرت، ظرفیت بالای نگهداری رطوبت در خاک است و ارتباط مستقیمی بین رطوبت موجود در خاک و رفتار و عملکرد ذرت برقرار است. به عنوان مثال می توان ذرت بوداده ی آمبر را حتی در خاک های شنی کشت نمود ولی نتیجه ی مطلوب کشت در خاک هایی با ظرفیت نگهداری بالای آب حاصل می شود.

زراعت مناسب تولید ذرت

خاک را قبل از کاشت در ۳ یا ۴ مرحله شخم نموده و مقداری کود دامی یا کمپوست را به خاک اضافه نموده و با اجرای شخم با خاک مخلوط نمایید. اجرای چنین عملی باعث افزایش میزان ماده ی آلی خاک و در نتیجه افزایش ظرفیت نگهداری آب و افزایش ارزش غذایی در خاک گردیده و شرایط برای تولید مطلوب ذرت فراهم می گردد. خاک های نفوذناپذیر، راکد و خاک هایی با محدوده ی خارج از 5.7-6.5: pH برای کشت ذرت مناسب نمی باشند.

کاشت و پشته های مناسب تولید ذرت

کشت های پاییزه با وقوع بارندگی های اولیه در کشت ذرت دیم در مناطق خشک آغاز می گردد کشت های بهاره از اواسط اکتبر تا اواسط نوامبر آغاز می شود در حالی که زمان کاشت در مناطق ساحلی با هدف تولید بذر تا هفته ی اول ژانویه ادامه می یابد. کاشت در اطراف شهرهای دارای مناطق محدود جهت کشت از هفته ی اول ژانویه اجرا می شود. گیاهان بهاره و گیاهان کشت شده در بهار اجبارا آبیاری می شوند، مقدار بذر مصرفی جهت دستیابی به تراکم گیاهی مطلوب (۶۰۰۰۰ بوته در هر هکتار) حدود 17-18 kg/ha با فاصله ی کشت 75cm*20cm یا 65cm*25cm است.

با استفاده از پشته ساز جوی ها و پشته هایی با فاصله ی 75cm ایجاد نموده و بدور را با فاصله ی 20cm از یکدیگر (يا25cm از یکدیگر در صورت 65cm بودن پشته ها) در عمق 2-3cm می کارند. ایجاد جوی و پشته به اجرای آبیاری و زهکشی کمک نموده و علاوه بر آن باعث حفظ رطوبت در خاک در شرایط کشت دیم می شود.

در مناطق دیم، ایجد جوی ها با هدف ذخيره ی رطوبت حائز اهمیت است و افزایش عملکرد را به دنبال دارد.

برای مطالعه مقاله انواع مختلف ذرت کلیک کنید.

 

مزرعه ذرت

مزرعه ذرت

 

سیستم های کشت مناسب تولید ذرت

کشت مخلوط ذرت با نخود کبوتری با رعایت نسبت ۱:2باعث بهبود حاصلخیزی و رعایت نسبت برابری زمین می گردد. ذرت در روز 95ام برداشت شده و نخود کبوتری به رشد خود ادامه داده و محصول مناسبی را تولید می کند. کشت مخلوط ذرت با لوبیا چشم بلبلی نیز با رعایت نسبت ۲:۲ بسیار مطلوب بوده و باعث کنترل طبیعی علف های هرز و همچنین مزایای حاصل از کشت مخلوط لگوم- غله می شود.

کنترل علف های هرز و علفکش مناسب تولید ذرت

کاربرد علفکش آترازین به مقدار 1.5-2kg همراه با ۶۰۰-۵۰۰ لیتر آب به صورت پیش رویشی در خاک های سنگین و کاربرد علفکش مذکور به مقدار 1-1.5kg در خاک های سبک باعث کنترل علف های هرز پهن برگ می شود و زمینه را برای ظهور گیاه زراعی مساعد می کند اجرای دو مرحله شخم با کمک علف کن ردیفی باعث کنترل علفهای هرز و استقرار مناسب ذرت می شود.

کود مناسب تولید ذرت

دزهای مصرفی کودها براساس تجزیه ی خاک و عملکرد قابل حصول تعیین می شود. میزان کودهای 150kgN، 60 kg P2O5 است که کل کود P2O5 و 4.1 کود N در زمان کاشت و 2.1 کود N پس از گذشت یک ماه و 4.1 کود N پس از ۵۵-۵۰ روز بعد از کاشت مورد استفاده قرار می گیرند. در کشت دیم بسته به تیپ خاک، 80-150 kgN و 40 kg P2O5 به کار برده می شود که کل کود P2O5 و 3.2 کود N به هنگام کاشت و 3.1 باقی مانده ی آن پس از گذشت ۴۰-۳۰ روز با توجه به وقوع بارندگی استفاده می شوند.

در اثر وقوع کمبود روی می توان با کاربرد سولفات روی به میزان 50 kg/ha به صورت هر سه سال یک بار کمبود را برطرف نمود. در صورت مشاهده ی کمبود روی در سطح مزرعه توصیه بر کاربرد سولفات روی به صورت هر ۳-۲ هفته یک بار است. باید از کاربرد توام سولفات روی و کود فسفره به صورت همزمان در یک روز اجتناب نمود.

وجین علف های هرز

عمليات وجین در مراحل ۳۰ و 50-40 روز پس از کاشت با هدف کنترل علفهای هرز و کمک به جذب بهتر کودهای مصرفی توسط گیاه زراعی، انجام می شود.

در اثر اجرای وجین دستی ، مزرعه از علفهای هرز خالی شده و گیاه زراعی به سهولت عناصر غذایی موجود در خاک را جذب می نماید. در حال حاضر علف کن های دستی و مکانیکی توسط مؤسسه ی CRIDA در حیدر آباد ارائه شده اند که استفاده از آنها در بین کشاورزان رایج گردیده است.

مدیریت آبیاری مناسب تولید ذرت

مراحل بحرانی نیاز به آبیاری در کشت ذرت شامل مرحله ی گرده افشانی، ابریشم دهی، گلدهی و پر شدن دانه ها است که وقوع هرگونه استرس رطوبتی در این مراحل باعث کاهش عملکرد می شود. بنابراین باید نسبت به اجرای آبیاری منظم در مراحل مذکور دقت نمود.

در حالت کشت دیم ذرت، باید از واریته هایی استفاده نمود که این واریته ها قادر به تکمیل چرخه ی زندگی خود بر اثر وقوع بارندگی طی فصل پاییز باشند. همچنین واریته های مورد استفاده باید نسبت به کاربرد کودها و مدیریت مزرعه جهت دستیابی به عملکردهای بهتر (حتی در شرایط وقوع استرس های رطوبتی) کارآیی داشته باشند.

عملکرد ذرت به فراهمی رطوبت و کاربرد کودها بستگی دارد (ارتباط مستقیمی بین آنها وجود دارد). بنابراین در کشت دیم، حفاظت از آب و خاک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اجرای کنتوربندی یا کشت بر روی خطوط تراز نیز در کشت دیم ذرت حائز اهمیت است. در کشت دیم، باید از هر قطره ی آب نهایت استفاده را نموده و متناسب با فراهمی رطوبت، اقدام به کاربرد کودها نمود.

مقابله با آفات برای تولید ذرت

دو نوع حشره با نام های علمی Chillo partellus (سوراخگر ساقه ی لکه دار) (در فصل پاییز) و Sesamia inferens (سوراخگر میخکی) (در فصل بهار) به عنوان آفات مهم در کشت ذرت به شمار می روند که هیبریدهای موجود تا حدی نسبت به این آفات مقاوم می باشند.

روش کنترل آفات مذکور به صورت محلول پاشی گرانول های اندوسولفان به مقدار 7-8 kg بر روی گیاه است که در صورت نیاز می توان محلول پاشی را تکرار نمود.

بیماری های مهم در تولید ذرت

بلایت برگی مایدیر یا Helminthosporium maydir به عنوان مهم ترین بیماری به شمار می رود که روش کنترل بیماری به صورت کاربرد مانکوزب به مقدار 2.5 گرک به ازای هر لیتر است. Helminthosporium turcicum نیز نوعی بیماری بلایت برگی است که روش کنترل آن به صورت کاربرد دایتان 3/0 % به مقدار 2-7 g از مرحله ی بلند شدن ساقه تا مرحله ی گلدهی به صورت هر هفته یک بار می باشد.

برای مطالعه مقاله واریته های ذرت چگونه است کلیک کنید.

 

جدا سازی ذرت از غلاف

جدا سازی ذرت از غلاف

 

برداشت ذرت

برداشت ذرت در مرحله ای که لایه ی خارجی چوب های بلال خشک شده و دانه ها به خویی سفت شده اند، انجام می شود. پس از برداشت، بلال ها را تا رطوبت ۱۲٪ خشک نموده و از دستگاههای پوست کنی ذرت استفاده می نمایند تا بذور موجود بر روی بلال ها خارج شوند. کارایی دستگاه های بوست کنی بالا بوده و امروزه از لحاظ اقتصادی باصرفه اند.

صنایع مرتبط با ذرت

براساس اظهارات دکتر جوگان هومز امروزه حدود ۵۰۰ نوع از صنایع بر پایه ی تولید ذرت استوار می باشند

فواید ذرت

  • گیاه ذرت : به عنوان علوفه، سوخت برای پخت غذا، کاغذسازی و پوشال سازی کاربرد دارد.
  • بذر ذرت : به عنوان بذر، غذای گاوهاء غذای طیور، غذای انسان، ساخت ظروف، نانوایی، تولید بذر و تولید آرد کاربرد دارد.
  • چوب بلال ذرت : به عنوان سوخت برای پخت غذا، تهیه ی سرپوش ها، جعبه سازی، عایق سازی، فیترسازی و تهیه ی جلاء کاربرد دارد.
  • غلاف های بلال ذرت : به عنوان علوفه، سوخت برای پخت غذا، تهیه ی حصیر و پوشال سازی کاربرد دارد.

بنابر این گیاه ذرت به صورت وسیعی کشت شده و استفاده های فراوانی از آن می شود. وجود بازار فروش مناسب باعث افزایش قیمت ذرت تولیدی و در نتیجه تلاش در جهت افزایش عملکرد و توجه به مدیریت آبیاری صحیح می گردد.

برگرفته از کتاب تکنولوژی تولید ذرت
ترجمه : مهندس رضا صیامی
مرکز نشر سپهر

 

برای خرید بذر و  فروش بذر می توانید از این لینک استفاده کنید.
در صورت داشتن هر گونه پرسش و مشاوره در زمینه خرید بذر میتوانید با شماره 09358504040 تماس بگیرید.

مقاله های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *